پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

انصراف متولی و تعیین وکیل [متولی]

پرسش : هرگاه متولی موقوفه به عللی نتواند و یا نخواهد به تولیت خود ادامه دهد، آیا می تواند فردی امین و مدیر را به عنوان متولی یا وکیل خود تعیین نماید؟
پاسخ : تنها می تواند کسی را به عنوان وکیل انتخاب کند و تعیین تولیت در اینگونه موارد به دست حاکم شرع است.

حق الزّحمه ی متولّی [متولی]

پرسش : اگر واقف حق التولیه را مشخص نکرده باشد، آیا حق التولیه اندازه ی معینی دارد یا بستگی به عرف و قوانین موضوعه در سازمان اوقاف دارد؟
پاسخ : متولی می تواند حق الزحمه خود را طبق نظر کارشناس بگیرد.

حیطه مسئولیت واقف و متولی در مساجد و حسینیه ها [متولی]

پرسش : حیطه مسئولیت واقف و متولی در امثال مسجد و حسینه تا چه حد می باشد؟
پاسخ : بعد از تحقق وقف در مورد انتخاب امام جماعت يا عزل او نه متولّى و نه واقف هيچ كدام حقى ندارد و اين حق مردم است و نظر آنها ملاك است. حيطه مسؤوليت متولّى رسيدگى به موقوفات مسجد است. پس متولّى، واقف يا هر شخص ديگرى بعد از تحقق وقف حق دخالت در برنامه ريزى‏ها و فعاليتهاى اين اماكن را ندارند و اين حق مردم است و رضايت آنها در چنين امورى ملاك است.

تعیین متولی برای موقوفه [متولی]

پرسش : متولی در وقف چگونه تعیین می شود؟
پاسخ : هرگاه براى چيزى كه وقف كرده متولّى معيّن كند، بايد مطابق قرارداد او رفتار نمايد و اگر معيّن نكند اگر از قبيل اوقاف عامّه (مانند مسجد و مدرسه) باشد تعيين متولّى وظيفه حاكم شرع است و اگر وقف خاص باشد (مانند ملكى كه وقف بر اولاد است) در مورد كارهايى كه مربوط به مصلحت وقف و منفعت طبقات بعد مى‏باشد، احتياط آن است كه نسل موجود و حاكم شرع با موافقت يكديگر تعيين متولّى كنند و اگر تنها مربوط به منافع طبقه موجود است اختيار آن با خود آنهاست در صورتى كه بالغ باشند و اگر بالغ نباشند اختيار با ولىّ آنهاست.

نوع وقف بر امام معصوم علیه السلام [وقف خاص ]

پرسش : وقف بر امام حسين عليه‏ السلام وقف عام است يا خاص؟
پاسخ : مصرف این وقف خاص امام حسین علیه السلام است.

عدم جواز تبدیل وقف خاص به وقف عام [وقف خاص ]

پرسش : آیا می توانیم وقف خاص را بعد از تنظیم وقف نامه و قبض موقوفه، تبدیل به وقف عام نمائیم؟ یا ماهیت وقف و مفاد وقف نامه را تغییر دهیم؟
پاسخ : جایز نیست.

روش های وقف کردن [شرایط وقف ]

پرسش : به چند طریقه می توان وقف کرد؟
پاسخ : 1- یا خواندن صیغه وقف. 2- با نوشتن و امضاء کردن. 3- وقف معاطاتی

راه جلوگیری از موقوفه خواری [جایگاه و اهمیت وقف ]

پرسش : لطفا بفرمایید که از چه راه هاىی می توان از موقوفه خوارى جلوگیرى نمود؟
پاسخ : بهترین راه بالا بردن سطح فرهنگ عمومى از نظر مذهبى، و گماردن افراد امین بر موقوفات است.

ایقاع بودن وقف [جایگاه و اهمیت وقف ]

پرسش : وقف عقد است یا ایقاع؟
پاسخ : وقف ایقاع است.

قرار دادن طبقه دوم مسجد به عنوان حسینیه [مسجد]

پرسش : آیا می توان در طبقه دوم مسجد، حسینیه و مانند آن ساخت؟
پاسخ : در صورتی که از ابتدا و در زمان وقف چنین نیتی را داشته باشند و بر اساس آن زمین را وقف کنند مانعی ندارد و حتی می توانند از ابتدا چنین وقف نمایند که طبقه اول مسجد و طبقه دوم حسینه و طبقه سوم مرکز آموزش قرآن و ماننند آن باشد. ولی اگر از ابتدا چنین وقفی انجام نشده نمی توانند چنین کاری را انجام دهند و تمام طبقات حکم مسجد را دارد.

روش جبران ضرر وارد شده به موقوفه [مصرف موقوفات ]

پرسش : وظایف کسی که موجب ایجاد ضرر و یا اتلاف موقوفه شده چیست؟ آیا کسب رضایت متولی موقوفه کافی است؟
پاسخ : کسب رضایت متولی موقوفه کافی نیست بلکه باید در صورت امکان موقوفه را به حال سابق برگرداند و اگر این کار ممکن نبود باید عوض آن را تحویل متولی دهد تا مطابق موقوفه قبلی وقف نماید و در هر صورت باید اجاره بهای این مدت را نیز باید بپردازد.

محل مصرف درآمد موقوفه [مصرف موقوفات ]

پرسش : در آمد موقوفه ها در چه راهى باید مصرف شود و تغییر مصرف آن در چه صورتى جایز است؟
پاسخ : طبق اصل مسلّم و روایت معروف «الوقوف على حسب ما یوقفها اهلها» باید درآمد موقوفه را طبق همان چیزى که در وقف نامه تصریح شده به کار گیرند، مگر آن که در یک یا چند بند قابل عمل نباشد مثلا ظرف مسى در عصر و زمان ما تبدیل به ظروف دیگر مى شود.

مصرف باقی مانده موقوفه درغیر مورد وقف [مصرف موقوفات ]

پرسش : چند قطعه زمين وقف‏ شده تا اجاره آن را هر ساله دهه اوّل محرّم‏ در مسجد اطعام دهند؛ گاهی اوقات مقدارى از اجاره‏ فوق‏ الذكر باقى می ماند. نظر به اينكه مسجد، قديمى است و نياز مبرم به تعميرات اساسى دارد آيا هيئت امناء مسجد مى‏ توانند باقیمانده اجاره‏ را صرف تعميرات مسجد نمايند؟
پاسخ : بايد صرف اطعام گردد. اگر در اين موقع ميسّر نيست، در مواقع ديگر اين كار انجام شود.

استفاده از موقوفه خاص در محل دیگر [مصرف موقوفات ]

پرسش : آیا می توان از مالی که برای جایی وقف شده در محل دیگر استفاده کرد؟
پاسخ : فرشى را كه براى حسينيّه وقف كرده‏اند نمى‏توان براى نماز به مسجد ببرند و اگر ندانند آن فرش مخصوص حسينيّه است يا نه، باز بردن آن به جاى ديگر صحيح نيست، همچنين ساير اموال وقف، حتّى مهر نماز مسجدى را به مسجد ديگرى نمى‏توان برد.

حضور حائض و جنب در حسینیه [حسینیه]

پرسش : آيا حضور زنان حائض و جُنب در حسينيّه‏ ها به هنگام عزادارى‏، جايز است؟
پاسخ : رفتن به حسينيه و مکان هاي مشابه که حکم مسجد را ندارد، مطلقا اشکالي ندارد.

تغییر در وقف حسینیه [حسینیه]

پرسش : در روستای ما هفت حسینیه وجود دارد که استفاده نمی شود . آیا می توانیم یکی از آنها را بعنوان خانه عالم قرار دهیم؟
پاسخ : در غیر مواقع عزاداری و به گونه ای که مزاحمتی برای عزاداری نباشد می تواند به عنوان خانه عالم استفاده کرد و آن عالم نیز در شبهای پنجشنبه یا جمعه مجلسی در آنجا بگیرد.

اموالی که به حسینیه ها هدیه می شود [حسینیه]

پرسش : اگر چيزى را به حسينيه هديه كنند و يا جهت استفاده مردم در حسينيه قرار دهند بدون این که نذر داشته باشند،آيا اين هم حكم وقف را خواهد داشت؟
پاسخ : چون ما وقف را مشروط به صيغه نمى دانیم و با صِرف عمل نيز وقف صورت میگرد اين هم وقف محسوب می شود و خارج كردن آن از محل وقف جايز نمى باشد. البتّه بايد توجه داشت اگر وقف بودن ثابت نباشد، حداقل هديه به محل وقف است كه باز هم خروج مال هديه از آن محل جايز نيست؛ مگر اينكه متعارف بين مردم در آن منطقه اين باشد كه اموال مربوط به حسينيه يا امثال آن، هم براى خود آن محل استفاده می شود و هم براى مراسم های آن منطقه اگر چه خارج از حسينيه باشد؛ پس اگرچه وقف باشد ولى می توان آن را موقتاً از محل وقف خارج كرد و در منطقه براى مراسم هایی كه محتواى آن هم سو با برنامه های حسينيه باشد استفاده كرد. اينها در صورتى است كه واقف يا واهب شرط خاصّى نگذارد و الّا بايد به شرط عمل كرد.

استفاده از ابزار موسیقی در حسینیه [حسینیه]

پرسش : آیا استفاده از ابزار و آلات موسیقی در حسینیه ها جایز است؟
پاسخ : موسيقي در حسينيه به طور کلي جايز نيست.

تغییر موقوفه بلا استفاده با عدم رضایت واقف [حسینیه]

پرسش : در روستایی، شخصی زمینی را چند سال پیش وقف حسینیه نموده ولی نیاز به حسینیه نداشته اند. اهالی، زمین مزبور را خانه عالم ساخته اند واقف خبردار شده می گوید کارتان شرعاً صحیح نیست. آیا شرعاً این کار اشکال دارد یا نه؟
پاسخ : چنانچه صیغه وقف برای حسینیه خوانده شده و یا بدون خواندن صیغه در آن،عزاداری کرده اند تغییر مورد وقف جایز نیست. البته اگر برای حسینیه مورد نیاز نیست می توانند آن را اجاره دهند و اجاره را برای عزاداری هزینه کنند.

اختصاص دادن قسمتی از حسینیه برای خانه عالم [حسینیه]

پرسش : قطعه زمینی متعلق به سه نفر بوده به این صورت وقف شده است: یکی جهت عزاداری امام حسین علیه السلام و یکی جهت تعزیه و یکی دیگر جهت امورات خیر. مدتی بعد بخشی از حیاط حسینیه تبدیل به سالن کتاب خانه و قسمت دیگر حسینیه به سالن آشپز خانه تبدیل شده و مدتی بعد در یک قسمت از شبستان حسینیه که بلا استفاده بوده اتاقی جهت روحانی در ایام تبلیغ ساخته شده و ازحسینه جدا نشده است. باتوجه به اینکه واقفین مشخص نکرده بودند که کجای این زمین جهت امر خیر بوده و اینها همه زیر نظر هیت امنا انجام شده، حال چند نفر قصد تخریب خانه روحانی را دارند آیا خانه روحانی از نظرشرعی مشکل دارد؟
پاسخ : در صورتی که خانه عالم مزاحمتی برای عزاداران داشته باشد باید جزء حسینیه شود.

استفاده عمومی از موقوفات خاص [حسینیه]

پرسش : استفاده از اموال حسینیّه یا مسجد چه حکمى دارد؟
پاسخ : در غیر احتیاجات همان مسجد یا حسینیّه جایز نیست مگر این که واقف آنها تصریح به عمومیّت استفاده از آنها کرده باشد.

استفاده از زمین گرفته شده برای حسینیه در غیر مصرف حسینیه [حسینیه]

پرسش : عدّه اى از معتمدین محل، زمینى را از سازمان زمین شهرى براى حسینیّه گرفته اند. امّا نه سند آن به نام خورده، و نه از آن سازمان پیگیرى شده است. حال اگر کسى، یا کسانى، پیگیرى نمایند و این زمین را به عنوان حسینیّه به نام خود نمایند، ولى مورد استفاده دیگرى مانند کتابخانه، یا باشگاه ورزشى، یا کلوپ، یا سینما، و مانند آن قرار دهند چه حکمى دارد؟
پاسخ : باید آن را در همان راهی بکار گیرند که توافق بر آن شده است.

ساخت حسینیه در زمینی که به نیت مسجد خریده شده است [حسینیه]

پرسش : اگر زمینی را به نیت مسجد بخرند و بعد از خرید از ساخت مسجد در آن منصرف شوند و حسینیه بسازند این زمین حکم مسجد را دارد؟
پاسخ : در صورتی که صیغه مسجد نخوانده اند یا به نیت مسجد نماز نخوانده اند و صاحبان پول راضی هستند مانعی ندارد.

وقف یک طبقه از آپارتمان برای حسینیه [حسینیه]

پرسش : شخص نیکوکاری قصد دارد منزلش را حسینیه کند لکن طبقه فوقانی آنرا برای خود و فرزندانش نگه دارد نحوه وقف او باید به چه نحوی باشد؟
پاسخ : می تواند فقط همان طبقه پایین را وقف کند.

وقف قسمتی از مسجد برای هیأت یا حسینیه [حسینیه]

پرسش : در جوار مسجد خانه ‏اى قديمى وجود دارد كه مالك آن، آن را به مسجد اهدا نموده و حال مسجد نیاز به توسعه پيدا كرده است، در قسمت غربى مسجد چهار صفّه و غرفه وجود دارد، آيا جايز است آن صفّه و غرفه ‏ها را به صورت مجزّى به نام هيأت چهارده معصوم وقف‏ و صيغه جارى كرد؟
پاسخ : صفّه‏ ها و غرفه ‏هاى مسجد متعلّق به خود مسجد است و نمى ‏توان آن را وقف مجدّد كرد.

برگزاری مراسم آلوده به گناه در حسینیه [حسینیه]

پرسش : برگزاری مجالسی همچون جشن ازدواج و بعضى از مجالس شخصى دیگر، که مع الأسف در بسیارى از آن مجالس کارهاى خلاف صورت مى گیرد، در حسینیّه چه حکمی دارد؟
پاسخ : برگزارى مجالس گناه و آلوده به معصیت در هیچ مکانى جایز نیست و در مکانهاى منسوب به اهل بیت گناه مضاعفى دارد، و باید از آن نهى کنید، و اگر هیئت أمنا با این کارها موافقت کنند باید معزول شوند. و امّا استفاده هاى مشروع شخصى از وسائل هیأت تنها در صورتى جایز است که واقفین به هنگام وقف آن را وقف عام کرده باشند. مزاحمت براى همسایگان در هیچ صورت جایز نمى باشد.

ممنوعیت تخریب حسینیه قدیمی به صرف ساخت حسینیه جدید [حسینیه]

پرسش : حسینیّه اى وجود دارد که مردم خیّر به خاطر وسعت کم آن، و این که از نظر شکل ظاهرى هم مناسب نمى باشد، مبادرت به ساختن حسینیّه اى جدید نموده اند مردم این محل به خاطر اعتقادى که به این محل دارند، بیم و هراس دارند که آن را خراب نمایند، نظر جنابعالى چیست؟
پاسخ : اگر ضرورتى ندارد آن محل را خراب نکنید و از آن براى عزادارى استفاده نمایید.

استفاده از حسینیه جهت ورزش و کار فرهنگی [حسینیه]

پرسش : استفاده از حسينيّه‌هايى كه در طول سال فقط ايّام خاصّى برنامه دارد، جهت ورزش و كار فرهنگى براى جذب جوانان جايز است؟
پاسخ : جايز نيست؛ بايد مكان مناسب ديگرى براى اين كارها در نظر گرفته شود.ولى تشكيل كلاس‌هاى دروس قرآن وعقايد و مانند آن در آنجا اشكال ندارد.
تعداد صفحات : 553