پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

حکم عفو فاضل دیه توسط قاتل

پرسش : در مواردى که قصاص قاتل، مشروط به ردّ فاضل دیه از سوى اولیاى دم است، سؤالاتى مطرح مى شود، لطفاً پاسخ فرمایید: 1ـ فاضل دیه حقّ چه کسى است؟ 2ـ در صورتى که حقّ قاتل باشد، آیا مى تواند از حقّ خویش گذشت کند؟ 3- آیا انگیزه قاتل در حکم فوق تأثیرى دارد؟ مثلا اگر انگیزه قاتل محروم کردن ورثه از دیه، یا خروج از بلا تکلیفى و نجات از زندان باشد( به هنگامى که اولیاى دم به دلیل اعسار، قادر به پرداخت فاضل دیه نیستند، و از طرف دیگر نه حاضر به دریافت دیه هستند، و نه قاتل را عفو مى کنند) آیا عفو در همه موارد صحیح است؟
پاسخ : 1. فاضل دیه حقّ قاتل است، و از او به ورثه مى رسد 2. آرى مى تواند گذشت کند. 3. انگیزه ها تفاوت نمى کند، و معیار عفو است.

عفو سهم دیه ی صغار توسط ولیّ و قیّم

پرسش : آیا جدّ پدرى، یا وصىّ، یا قیّم صغار، هر چند مادر آنها باشد، حق دارد سهم الدیه یا دیاتی که بر اثر جرح بر صغار تحت کفالت خود وارد می شود را به کمتر از دیه شرعى با جانى مصالحه کند، یا به طور کلّى آن را عفو نماید؟
پاسخ : جدّ پدرى، یا وصىّ، یا قیّم، حق ندارند دیه صغیر را ببخشند، یا به کمتر از مقدار شرعى مصالحه کنند، مگر این که مصلحت خاصّى در آن جا حاکم باشد و منفعت صغیر ایجاب کند.

حکم عفو دیه در صورت مدیون بودن مقتول

پرسش : اگر مقتول دیونى داشته، و براى پرداخت آن هیچ مالى غیر از دیه نداشته باشد، و اولیاى دم مجنىّ علیه به خاطر این که پولى گیر طلبکاران نیاید، یا به هر دلیل دیگر دیه را ببخشند، آیا طلبکاران مى توانند دعوایى طرح نموده و به عنوان شخص ثالث وارد دعوى شده، و دیون خود را مطالبه کنند؟
پاسخ : مطالبات میّت بر هر چیز مقدّم است، و اولیاى دم در فرض مساله حقّ بخشش ندارند.

حکم عفو دیه در صورت مدیون بودن مقتول

پرسش : اگر مقتول دیونى داشته، و براى پرداخت آن هیچ مالى غیر از دیه نداشته باشد، و اولیاى دم مجنىّ علیه به خاطر این که پولى گیر طلبکاران نیاید، یا به هر دلیل دیگر دیه را ببخشند، آیا طلبکاران مى توانند دعوایى طرح نموده و به عنوان شخص ثالث وارد دعوى شده، و دیون خود را مطالبه کنند؟
پاسخ : مطالبات میّت بر هر چیز مقدّم است، و اولیاى دم در فرض مساله حقّ بخشش ندارند.

حکم رجوع اولیای دم از قصاص به دیه

پرسش : اگر اولیاى دم تقاضاى قصاص کنند، آیا تا قبل از اجراى حکم فقط مى توانند عفو کنند یا امکان مطالبه دیه نیز وجود دارد؟ آیا در این حالت مى توانند با قاتل مصالحه و چیزى زاید بر دیه مطالبه کنند؟
پاسخ : مى توانند قصاص را با رضایت قاتل به هر چیزى تبدیل کنند، ولى رعایت انصاف در هر حال خوب است.

انصراف اولیای دم از عفو در قصاص و دیه

پرسش : چنانچه اولیاى دم، از انجام قصاص یا مطالبه دیه صرف نظر کنند، آیا بعداً حق دارند از نظر خود برگردند؟
پاسخ : در فرض سوال بعداً نمى توانند تغییر نظر دهند.

عفو ولیّ امر در موارد قصاص

پرسش : در موارد قتل، که نوبت به ولایت حاکم مى رسد، بفرمایید آیا ولىّ امر، همانند اولیاى دم، علاوه بر درخواست قصاص یا اخذ دیه، حقّ عفو نیز دارد؟
پاسخ : ولىّ امر حقّ عفو ندارد، بلکه باید یا قصاص کند، یا دیه بگیرد، (هر کدام که به مصلحت مسلمین باشد)

پرداخت دیه به سایر ورثه در صورت پیدا شدن مفقودالاثر و طلب قصاص

پرسش : اگر یکی از ورثه مقتولی مفقودالاثر باشد و سایر ورثه او خواستار قصاص قاتل نباشند چنانچه بعدا این وارث پیدا شود ایا حق درخواست قصاص قاتل را دارد؟
پاسخ : آری حق او محفوظ است ولی باید سهم دیه سایر ورثه را بپردازند.

حکم دیه بعد از عاقل شدن دیوانه

پرسش : اگر وارث مقتول، دیوانه باشد و قیّم این دیوانه با اذن حاکم شرع قاتل را قصاص نکند و دیه دریافت نماید، چنانچه این دیوانه بعدا عاقل گردد، تکلیف چیست؟
پاسخ : در صورتی که قیّم تشخیص داده که دیه گرفتن به نفع آن دیوانه است بعد از عاقل شدن حق قصاص ندارد در غیر این صورت حق دارد.

حکم دیه در صورت بخشش برخی از اولیای دم

پرسش : اگر برخی از اولیای دم مایل به عفو باشند و برخی از عفو امتناع نمایند و خواهان قصاص باشند، حکم دیه چیست؟
پاسخ : اولیاء دمی که رضایت نداده اند می توانند دیه خود را بالمناصفه از آنها بگیرند.

تعلّق دیه به نسبت تاثیر عوامل مختلف

پرسش : شخصى را بر روى زمین کشیده اند که در اثر این کار و سرمازدگى در کف پا و انگشتان پا و دست و پشت دست تاول ایجاد شده است، دیه اش چگونه تعیین مى گردد؟
پاسخ : دیه به نسبت تاثیر این امور، تعلّق مى گیرد.

عدم تعلّق دیه در صورت رضایت کار در کارگاه غیر قانونی

پرسش : شخصى در اثر انفجار موادّ منفجره در کارخانه ریخته گرى (البته کارخانه مجوّز نداشته برای استفاده از موّاد) انگشتش قطع شده است، آیا دیه آن برصاحب کار است؟
پاسخ : هرگاه شخص مزبور با آگاهى از این امر خودش با موادّ منفجره کار کرده و انگشتانش قطع شده است، کسى ضامن نیست.

دیه کلیه

پرسش : دیه کلیه چیست؟
پاسخ : در مورد دو کلیه حکم دیه کامل جارى مى شود چون موجب هلاکت مى شود و در مورد یک کلیه اگر شخص زنده بماند، ارش دارد.

اگر دیه کمتر از هزینه درمان باشد

پرسش : در اثر تصادف یا نزاع، ضربه اى به کلیه هاى شخصى وارد و کلیه ها از بین رفته است، یا این که در اثر ضربه، على الدّوام باید تحت معالجه و مراقبت پزشک باشد، یا یکى از کلیه ها یا طحال و یا مثانه همان گونه شده است، تکلیف قاضى در این موارد براى صدور حکم چیست؟ مشروحاً جواب مرقوم فرمایید. در ضمن هزینه معالجه به عهده ضارب است یا مضروب؟ و در صورتى که به عهده مضروب باشد ممکن است دیه کفایت معالجه را نکند، جریان را چگونه باید اصلاح نمود؟
پاسخ : باید کارشناسان نظر دهند که این آسیب دیدگى عضو داخلى چند درصد کلّ بدن است (همان طور که در مجروحین جنگى محاسبه مى کنند) و سپس به همان نسبت از دیه کامله محاسبه کنند و اگر هزینه درمان بیشتر شود، احتیاط واجب این است که باقیمانده هزینه درمان را بدهند.

دیه ی ازاله بکارت در اثر وضع حمل

پرسش : زنى در اثر تفخیذ اجبارى حامله شده، و بر اثر وضع حمل بکارت وى زائل گشته است. آیا دیه، یا ارش البکارة، یا مهر المثل، به وى تعلّق مى گیرد؟
پاسخ : در فرض سوال تنها مهر المثل تعلّق مى گیرد.

دیه برای اهداء عضو بیمار مرگ مغزی

پرسش : در رساله شما مشاهده کردم که اهدای عضو بیمار مرگ مغزی دیه دارد، اینجانب نام خودم را به عنوان داوطلب اهدای عضو ثبت کرده ام؛ اگر راضی به گرفتن دیه نباشم باز گرفتن آن لازم است؟ اگر وصیّت کنم چه حکمی دارد؟
پاسخ : احتیاط واجب آن است که دیه را بپردازند،مگر این که ورثه میت هم به این معنا موافقت کنند که در این صورت دیه لازم نیست.

دیه ی زخم عمیق ایجاد شده در صورت

پرسش : در یک نزاع، دو نفر فردى را مورد حمله خود قرار داده و ضرباتى به وسیله بیل و چهار شاخ آهنى (شانه دندانه دار) به سر و صورت او وارد مى سازند که به نظر پزشک قانونى ضربه هاى وارده بر سر، باعث ضربه مغزى شده و ضربه وارده به صورت، فقط سوراخ شدن گوشت صورت را در دو مورد باعث گردیده است و شخص مضروب بعد از چند ساعتى فوت مى کند، پزشک قانونى ضربه مغزى را علّت مرگ اعلام نموده است، اولیاى دم نیز به دلیل حضور در صحنه نزاع، دو نفر ضارب فوق الذّکر را قاتل معرفى کرده اند و قاضى شرع هم با اجراى قسامه نظر اولیاى دم را تأیید کرده است،در این مرحله شخص سوّمى ابراز مى دارد که ضربه وارده بر صورت توسط او بوده است،اکنون برفرض صادق بودن شخص سوّم در ادعایش : سؤال این است که آیا شخص سوّم از نظر شرع مقدّس اسلام به عنوان شریک در قتل به حساب مى آید و یا این که باید دیه پرداخت کند و در صورت دوّم مقدار دیه )دو سوراخ عمیق در گوشت صورت با چهارشاخ) چه میزانى است؟
پاسخ : در فرض مساله که ضربه صورت سبب قتل نبوده باید جانى دیه بپردازد و دیه آن اگر به استخوان نرسیده، براى هر زخمى سه شتر است.

نحوه قصاص و دیه قاتلی که دو نفر را نیز مجروح ساخته

پرسش : چنانچه شخصى مرتکب یک فقره قتل عمد، و دو فقره ایراد ضرب و جرح عمدى گردد، و اولیاى دم مقتول خواهان قصاص باشند، و قاتل مالى براى پرداختن دیه نسبت به دو نفر مجنىّ علیهما (مورد ضرب و جرح) نداشته باشد، آیا اجراى قصاص قبل از پرداخت دیه امکان پذیر مى باشد؟ در صورت منفى بودن، پرداخت دیه چگونه میسّر مى باشد؟
پاسخ : قصاص طبق تقاضاى اولیاى دم انجام مى گیرد، و شخص جانى اگر مالى داشته باشد، دیه را از اموال او مى پردازند، در غیر این صورت به ذمّه میّت مى ماند و اگر جنایت بر اعضا عمدى و قابل قصاص باشد، نخست آنها قصاص مى کنند، بعد قصاص قتل انجام مى شود.

دیه فلج کردن گوش و بریدن آن

پرسش : دیه ی فلج کردن گوش و بریدن گوش فلج چه مقدار است؟
پاسخ : دیه فلج کردن گوش دودیه و بریدن گوش فلجدیه دارد.

دیه کسی که با معالجه به صورت ناقص قادر به نگهداری مدفوع شده

پرسش : فردى در اثر جنایت شخص دیگرى حدود یک سال قادر به ضبط مدفوع خود نبوده ولى بعداً در اثر عمل جرّاحى قادر به ضبط مدفوع شده است، ولى ده در صد نقص عضو باقى است یعنى ده درصد قادر به ضبط مدفوع خود نیست و دادگاه هم در زمان بهبودى مى خواهد حکم صادر کند، آیا مصدوم، حقّ دیه کامل دارد یا حقّ ده درصد از دیه کامل؟
پاسخ : در این جا دیه کامل است.

حد متعارف خروج زن بدون اذن شوهر برای صله رحم

پرسش : شما در فتوای خود فرمودید: یکی از مواقع که زن میتواند بدون اذن شوهر از خانه خارج بشود، زمانی است که میخواهد برای صله رحم با والدین و خواهر و برادر برود، البته به مقدار لازم. لطفا این موضوع را بیشتر شرح دهید چون همسر بنده اصلا در این مورد اذن نمیگیرند و هر وقت بخواهند میروند.
پاسخ : منظور این است که در حدود متعارف باشد و زائد بر آن بدون اذن شوهر جایز نیست. منظور از متعارف یعنی اینکه مثلا اگر شهرستانی باشد ماهی یکبار دیدار کند و اگر در همان شهر است هفته ای یکبار دیدار کند و در همان روز برگردد.

وظیفه مسلمین در قبال وضعیت اسفبار مسلمانان میانماری

پرسش : میخواستم بپرسم در حال حاضر با وضعیت اسفبار مسلمانان میانماری و ظلمی که نسبت به آنها میشود و نسل کشی بیرحمانه شان، وظیفه ما بعنوان مسلمان دقیقا چیست؟ چه کاری از دستمان بر می آید؟
پاسخ : همگی لازم است به عنوان حمایت از آن مسلمانان مظلوم آشکارا اعتراض کنند و اگر می توانند از طرق مطمئن به آنها مخصوصا آنها که آواره شده اند کمک کنند.

نحوه محاسبه دیه ی اعضای بدن زن

پرسش : در محاسبه دیه زن آیا دیه هر عضو رامحاسبه وچنانچه به ثلث دیه مرد رسید تنصیف می کنیم یا دیه مجموع اعضا را در نظر میگیریم؟
پاسخ : در فرض سوال هر عضو به طور جداگانه محاسبه می شود.

نام گذاری فرزند بنام رها

پرسش : نام گذاری فرزند بنام رها با توجه به این که در لغت نامه این نام را با عنوان آزاد، یله و بی قید و بند معنا کرده اند چه حکمی دارد؟
پاسخ : اسم مناسبی نیست و مفهوم خوبی ندارد.

تغییر دادن اسم خدیجه

پرسش : دختری 19 ساله هستم و اسمم خدیجه است با همه ارادتی که به حضرت خدیجه سلام الله علیها دارم ولی از این اسم خوشم نمی آید و می خواهم آن را به فرآئین که دوستانم هم مرا با این اسم صدا می کنند تغییر دهم و پدر و مادرم می گویند گناه دارد و به این جهت راضی به اینکار نمی شوند می توانم خودم اقدام کنم؟
پاسخ : اسم شناسنامه ای را حفظ کنید و از دیگران بخواهید شما را با اسمی که دوست دارید صدا کنند و بسیارند کسانی که دو اسمی هستند.

تنبیه بدنی فرزند

پرسش : آیا والدین می توانند برای تربیت فرزند خود در بعضی موارد از روش تنبیه بدنی استفاده کنند؟
پاسخ : تا ضرورت قطعی وجود نداشته باشد باید از تنبیه بدنی خودداری کرد و به فرض ضرورت قطعی، باید طوری باشد که آسیبی به بدن نرسد و حتی سرخ و کبود نشود.

حقوق فرزند بر والدین

پرسش : حقوق فرزند که بر پدر و مادر واجب می باشد چیست؟
پاسخ : بر پدر و مادر واجب است که در جهت تعلیم و تربیت صحیح فرزند تلاش جدی کنند و او را به وظایف دینی آشنا سازند و تا زمانی که قادر به تامین نیازهای خود نیست نفقه او را تامین نمایند.

استفاده والدین از مهریه دختر مطلقه

پرسش : اگر یکى از فرزندان خانواده اى طلاق بگیرد، و در این هنگام براى فرزند دیگرشان خواستگارى بیاید، و پدر و مادر مجبور شوند از مهریّه فرزند مطلقه براى مخارج ازدواج فرزند دیگر هزینه کنند، چه حکمى دارد؟
پاسخ : بدون رضایت آن دختر از مهریّه او نمى توان استفاده کرد. و اگر این کار را کرده اند، باید به شکلى رضایت او را جلب کنند.
تعداد صفحات : 508